Dwa poselstwa do Polski przez Szlązaków odprawione w latach 1611 i 1620 - Mosbach August

I.POSELSTWO OD SZLĄSKA DO POLSKI R. 1611 ODPRAWIONE PRZEZ KSIĘDZA JERZEGO SCULTCTUSA, OPATA NORBERTANÓW U Ś. WINCENTEGO WE WROCŁAWIU, BISKUPA LIDDAJSKIEGO, SUFRAGANA WROCŁAWSKIEGO.

18 września r. 1611 przybył do Wrocławia Maciej król czeski i węgierski, brat niedołężnego cesarzu Rudolfa II, który poniewolnie złożył korony: węgierską, i czeską Dnia 9, października książęta i stany szlaskie hołd składali królowi swemu, a nazajutrz doręczyli mu pismo, w którem zawarte pospolite zażalenia wszystkiej ziemi szląskiej. — "Kanclerz czeski" — piszą między innemi książęta i stany (1) — "opowiadać może, ilekroceśmy żałobę zanosili u najjaśniejszego króla i cesarza Rudolfa na najazdy i bezprawia, które czynili ludzie z sąsiedniej korony polskiej, wtargiwając w granice szląskie, lud i bydło zagrabiając, na dwie lub więcej mil w różnych miejscach pomykając granic posiadłości swoich i t d. A lubo najjaśniejszy król polski Zygmunt III i cesarz Rudolf II umówili się, żeby mocą paktów przez kommissarzy uspokoić zatargi graniczne, jednakowoż kommissye takie, bądź ponieważ do nich wyznaczano osoby osiadłe w odległych miejscach n. p. na Rusi, których snadno niemożna było sprowadzić na zjazdy, bądź ponieważ wszystkie kommissye i pełnomocnictwa w Polsce po upływie roku koniec swój biorą, oraz z inszych przyczyn, nic nie sprawiły i spornych spraw nie zagodziły. Uciążliwości podobne przymnażają się, a im dłużej sprawy takowe zostawają w zawieszeniu i niezałatwioną, tem przykrzejsze będą i trudniejsze. Co dzień jawi się więcej uczynków niezgodnych z paktami, bo Polacy dopuszczają się wielkich odwetów i odrazów, nietylko przytrzymywaniem osób, ale i zabieraniem towarów kupcom, a tych zniewalają wykupywać je. Przystępuje i to, że Polacy uchwalają kontrybucyc na

-------------
(1) Z Aktów sejmu szląskiego r. 1611. Rękop. niem.

wojnę i inne cele, podwyższają myto i cło, przeznaczając je na pobór; przez co handel wielkiego doznawa uszczerbku, gdyż kupcy nasi muszą się przykładać do kontrybucyi, Polacy zaś w Szląsku pociągani nie są do podobnych opłat. Szląsk także z powodu monety podlej znaczne szkody ponosi, bo w Polsce wiele osób się znachodzi, bijących pod stęplem szląskim złą monetę, zkąd na nas przychodzi i hańba, gdyż zrzeszy niemieckiej moneta nasza wywołana.
Nadto, przy zmianie teraz zaszłej w koronie czeskiej koniecznie potrzeba, abyś wasza królewska mość starań raczył przyczyniać, by pakta, przez koronę czeską z koroną polską niegdyś zawarte, odnowione zostały i zatwierdzone przysięgami obie strony obowiązującemi, tudzież aby wysadzono kommissya do rozpoznania sporów granicznych, zbrodni popełnionej przez Jana Tomickiego z Iiaranowa, ktory r. " 1611 4. lutego z domu przyjacielskiego z bronią w ręku wykradłszy szlachciankę Maryą Schindelówną zmusił ją do połączenia się z nim związkiem małżeńskim, oraz innych zażaleń poniżej wyłuszczonych.
Dowiedziawszy się, że w Warszawie 25. września rozpocznie się sejm walny, upraszamy w. kr. mci, abyś w. kr. mć raczył wyprawić osoby osiadłe w Szląsku a obeznane z sprawami publicznemi, w poselstwie na sejm pomieniony, ku odnowieniu paktów, i zażądaniu kommissyi do rozpoznania i załatwienia rozterek granicznych i inszych spraw spornych. W instrukcyi posłów szląskich możnaby położyć i to życzenie, aby król jmć polski wyznaczyć raczył na kommissarzy jeno osoby osiadłe w bliskości granic, a to dla tego, żeby obywatele z odległych stron powoływani do zasiadania w komissyi nie puszczali jej w odwłokę, oraz aby pełnomocnictwo dane kommissarzom polskim dotrwało do zakończenia spraw pod rozpoznanie kommissyi oddanych, itd. itd.
W dodatkach załączonych między innemi przedstawiono następujące zażalenia:
Obywatele szląscy, Bernard i Grzegorz Pritwitzowie, uskarżają się na Stanisława Trzcińskiego z Trzcinicy, iż r. 1609 w lesie skarzyszowskim naścinawszy drzew, wywiózł je j sprzedał, pastewnik należący do Pritwitzów i biskupstwa wrocławskiego, zajął i spór o niego rozpoczął. R. 1610 tenże